معرفت، سال بیست و هشتم، شماره پنجم، پیاپی 260، مرداد 1398، صفحات 21-32

    مقایسه تطبیقی ـ تاریخی جنبش‏های انقلابی و گروه‏های افراط‌گرا در تطورات تاریخ اسلام و مسیحیت

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    بهزاد قاسمی / استادیار دانشگاه جامع امام حسین (ع) / ghasemi.b@ihu.ac.ir
    چکیده: 
    مقاله حاضر تلاش می‏کند، سیر نهضت‏های انقلابی ـ اصلاحی و جنبش مقاومت در تاریخ اسلام و مسیحیت را بررسی کرده و زمینه‏های افراط‏گرایی و تروریسم در دین اسلام و الهیات مسیحی را تبیین کند. نهضت‏های انقلابی و موضوع مقاومت در دو دین، دارای اهمیت هستند؛ همچنین بسترهای افراط‏گرایی و تروریسم در متون دینی اسلام و الهیات مسیحی، از مباحث مهم و درخور توجه بوده است. پژوهش ضمن بررسی نهضت انقلابی در دین اسلام و مسیحیت، کوشش می‏کند، با خوانشی از مبانی افراط‏گرایی و تروریسم در تاریخ اسلام و الهیات مسیحی را نشان دهد. این نوشتار با روش تحلیلی ـ توصیفی درصدد پاسخ دهی به این سؤال اساسی است که ماهیت نهضت‏های انقلابی در تاریخ اسلام و تاریخ مسیحیت چگونه بوده است؟ و افراط‏گرایی و تروریسم در اسلام و الهیات مسیحی چه فرایندی داشته است؟ نگارنده بر این باور است که این دو، در مبانی دینی و کارکردهای الهیات در این دو موضوع تفاوت مبنایی ندارند؛ یعنی ادیان الهی در فطرت، انقلابی و آزادی خواه بوده و ضدتروریسم هستند؛ زیرا در هر دو دین و دال‏های گفتمانی شکل گرفته در تاریخ اسلام و مسیحیت نهضت‏های مقاومت را تجربه کرده‏اند. همچنین اندیشه هر دو دین، با افراط‏گرایی مخالف بوده و تروریسم ناشی از مسائل سیاسی بوده و ریشه دینی و اندیشه ای ندارد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    A Comparative Historical Comparison of Revolutionary Movements and Extremist Groups in the Changes of the History of Islam and Christianity
    Abstract: 
    The present article attempts to examine the course of the revolutionary-reform movements and the resistance movement in the history of Islam and Christianity, and to explain the areas of extremism and terrorism in Islam and Christian theology. Revolutionary movements and the subject of resistance, in the mentioned religions, are considered to be very important. The contexts of extremism and terrorism in Islamic religious texts and Christian theology are also important topics of interest to researchers and scholars of this field. Current research, while examining the revolutionary movement in Islam and Christianity, tries to show a reading of the foundations of extremism and terrorism in the history of Islam and Christian theology. This descriptive-analytic study seeks to answer the fundamental question: what was the nature of the revolutionary movements in the history of Islam and Christianity? And what has been the process of extremism and terrorism in Islam and Christian theology? The author believes that these two are not fundamentally different in their religious foundations and theological functions; i.e. divine religions are in nature, revolutionary and libertarian, and are anti-terrorism; since both religions have experienced discourses in the history of Islam and Christianity, and also resistance movements. The ideas of both religions are also opposed to extremism, and terrorism stems from political issues and has no religious or intellectual roots.
    References: 
    • Broum, Randy, 2004, Psychology of Terrorism, Tampa, University of south Florida, Printed in the United States of America.
    • George, M. Marsden,1991, Understanding Fundamentalism and Evangelicalism, Michigan, Wm. B. Eerdmans Publishing CoPP.
    • Gutierrez, Gustavo, 1988, A Theology of Liberation: History, Politics, and Salvation, tr. and ed. by Sister Caridad Inda and John Eagleson, Maryknoll, NY, Orbis Books.
    • Hebblethwaite, Peter, 1977, Christian-Marxist Dialogue: Beginnings, Present Status, and Beyond, New York, Paulist Press.
    • Lijphart, Arend, 1971, "Comparative politics and the comparative method", American Political Science Review, N. 65 (3), P. 682–693.
    • Linden, Ian, 2009, Global Catholicism: Diversity and Change since Vatican II, New York, Columbia University Press.
    • Plano, Jack C. & Olton Roy, 1988, The International Relations Dictionary, USA, Longman.
    • Robertson, David, 1993, A Dictionary of Modern Politics, London, British Library Cataloguing in Publication Data.
    • Roy, oliver, 1994, The Faihure of political Islam, London, I. B. Tauris.
    References: 
    • آشوری، داریوش، 1373، دانشنامه سیاسی، تهران، مروارید.
    • بابي، سعيد، 1379، هراس بنيادين اروپامداري و ظهور اسلام‏گرايي، ترجمة غلامرضا جمشيدي‏ها و موسي عنبري، تهران، دانشگاه تهران.
    • بخاری، محمدبن اسماعیل، بي‌تا، صحیح بخاری، بیروت، دارالمعرفه.
    • جعفری، یعقوب، 1363، «پیدایش خوارج»، نور علم، ش٣، ص 106ـ107.
    • جعفريان، رسول، 1387، تاريخ سياسي اسلام، قم، دليل ما.
    • خدابنده، ابراهیم، 1395، فرقه ها درمیان ما، ترجمة ابراهیم خدابنده، اصفهان: دانشگاه اصفهان.
    • دريان، جيمز و ديگران، 1382، تروريسم، ترجمة وحيد بزرگى و ديگران، تهران، نشر نى.
    • دهخدا، على‌اكبر، 1343، لغت‌نامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران.
    • سمتی، محمدهادی، 1375، «نظریه بسیج منابع و انقلاب اسلامی ایران»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش 35، ص 75ـ137.
    • عنايت، حمید، 1372، انديشه‏هاي سياسي در اسلام معاصر، ترجمة بهاءالدين خرمشاهي، تهران، خوارزمي.
    • ـــــ ، 1385، سيري در انديشه سياسي عرب، تهران، ‌اميرکبير.
    • فتحی، یوسف، 1394، «بررسي ماهیت، زمینه‌ها و اهداف تروریسم مدرن در اندیشه سیاسي آیت‌الله ‏خامنه‏ای»، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال چهارم، ش 16، ص 47ـ64.
    • فرمانیان، مهدی، 1388، «گرایش‌های فکری سلفیه در جهان امروز»، مشکوة، ش 104، ص 77ـ104.
    • فیضی، سیروس، 1391، «نهضت‏های انقلابی؛ منابع الهام‌بخش، سیاست‌ها و ابزارها»، مطالعات راهبردی جهان اسلام، ش 52، ص 35ـ60.
    • قاسمی، بهزاد، 1394، «تبیین روانی ـ اجتماعی عملکرد داعش»، مطالعات عملیات روانی، ش 43، ص 160ـ185.
    • قربانپور دشتکی، سیمین، 1390، «بررسی زمینه‌های پیدایش پدیده خروج در صدر اسلام»، تاریخ اسلام، ش٤٠، ص 1.
    • کاسمینسکی، 1353، تاریخ قرون وسطی، ترجمة صادق انصاری و محمد مؤمن، تهران، اندیشه.
    • کرایزس، جان ماری، 2000، موسوعه الدیان فی العالم الکتاش الشرقیه و الکاتولیکیه، ترجمة جمال ماکور، انترنشنال.
    • مردای، مجید، 1384، «نفی افراط‌گرایی و تروریسم در اسلام»، اخبار ادیان، سال سوم، ش 5، ص 67ـ68.
    • مسعودنیا، حسین و الهه سالدورگر، 1391، «بررسی وجوه اشتراک و افتراق الهیات آزادی‌بخش و اسلام سیاسی»، سیاست جهانی، دوره اول، ش 2، ص 173ـ195.
    • مشکور، محمدجواد، 1368، فرهنگ فرق اسلامی، مشهد، آستان قدس رضوی.
    • مك‌گراث آلیستر، 1384، درسنامه الهیات مسیحی، ترجمة بهروز حدادی، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان.
    • موثقی، احمد، 1374، جنبش‌های اسلامی معاصر، تهران، سمت.
    • موسوی بجنوردی، محمدکاظم، 1373، دایرةالمعارف اسلامی، تهران، مرکز دایرة‌المعارف اسلامی.
    • موسوی خمینی، روح‌الله، 1369، صحیفه نور، تهران، مؤسسة تنظيم و آثار امام خمینی.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    قاسمی، بهزاد. (1398) مقایسه تطبیقی ـ تاریخی جنبش‏های انقلابی و گروه‏های افراط‌گرا در تطورات تاریخ اسلام و مسیحیت. فصلنامه معرفت، 28(5)، 21-32

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    بهزاد قاسمی."مقایسه تطبیقی ـ تاریخی جنبش‏های انقلابی و گروه‏های افراط‌گرا در تطورات تاریخ اسلام و مسیحیت". فصلنامه معرفت، 28، 5، 1398، 21-32

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    قاسمی، بهزاد.(1398) 'مقایسه تطبیقی ـ تاریخی جنبش‏های انقلابی و گروه‏های افراط‌گرا در تطورات تاریخ اسلام و مسیحیت'، فصلنامه معرفت، 28(5), pp. 21-32

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    قاسمی، بهزاد. مقایسه تطبیقی ـ تاریخی جنبش‏های انقلابی و گروه‏های افراط‌گرا در تطورات تاریخ اسلام و مسیحیت. معرفت، 28, 1398؛ 28(5): 21-32