معرفت، سال بیست و هشتم، شماره هفتم، پیاپی 262، مهر 1398، صفحات 69-81

    دانشگاه اسلامی؛ دانشگاهی یاددهنده (ضرورت‌ها و چالش‌ها)

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    ✍️ سیف‌اله فضل‌الهی قمشی / استادیارگروه علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم / fazlollahigh@tolouemehr.ac.ir
    مریم حیدرزاده / کارشناس ارشد علوم تربیتی دانشگاه تهران / heydarzadehmaryam99@yahoo.com
    چکیده: 
    دانشگاه، نهادی حیاتی در فرایند توسعۀ هر ملت و نقطۀ تلاقی قلمـروهای فرهنـگ، قـدرت و دانـش اسـت. دانشگاه اسلامی در راستای عمل به رسالت خود در جهت تولید علم و ترویج ارزش ها و ارائه خدمات نو، نه تنها ناگزیر از واکنش سریع به تغییرات و خلق فرهنگ یادگیری است؛ بلکه رهبران آن باید باور داشته باشند که از همة اعضای دانشگاه می توان آموخت. هدف مطالعه حاضر، بررسی ضرورت های برخورداری دانشگاه اسلامی از ویژگی و تبین برخی از چالش های پیش رو برای تبدیل شدن به دانشگاه یاددهنده است. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیل اسنادی است. یافته ها نشان داد در دنیای در حال تغییر کنونی، رهبران درحالی که یاد می دهند، خود نیز باید به طور مداوم یاد بگیرند. این اساس چرخة یادگیری شرافتمندانه است. در دانشگاه های یاددهنده، رهبران رسالت خود را در آموزش افراد جست وجو می کنند، آنها آموزش می دهند و معتقدند آموزش بهترین روش توسعة کارکنان است. در دانشگاه یاددهنده، رهبران با ارزش ها زندگی می کنند. با توجه به تکیة دانشگاه اسلامی و دانشگاه یاددهنده بر دو بنیاد فرهنگ و رهبری ارزشی، تحقق یاددهندگی دانشگاه اسلامی دور از دسترس نیست.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    Islamic University; a Teaching University (the Needs and the Challenges)
    Abstract: 
    The university is a vital institution of developing any nation and the intersection of the realms of culture, power and knowledge. In pursuit of its mission of producing science, promoting values and offering first-rate services, Islamic University not only has to respond quickly to the changes and create a learning culture, but its leaders should have the belief that one can learn from the other members of the university. The present study seeks to examine the need of Islamic University to have a special characteristic and explain some of the challenges that it can face, so the university may change into a teaching institution. The research method is descriptive - documentary analysis. The findings show that in today's changing world, leaders should continue learning as long as they practice teaching. This principle of learning cycle is a noble quality. At teaching universities, leaders seek out their mission in practicing teaching; they teach others and believe that teaching is the best way of developing the staff. At a teaching university, the leaders hold on to moral values. Since Islamic University and a teaching university rest on two foundations: culture and value leadership, it is possible for Islamic University to occupy the position of being a teaching university.
    References: 
    • Bui, Hong T.M & Baruch, Yehuda, 2011, "Learning organizations in higher education: An empirical evaluation within an international context", Management Learning, 43(5), p. 515-544.
    • Liao, shu-Hsien. Chang, Wen-Jung. Wu, Chi-Chuan, 2010, "An integrated model for learning organization with strategic view", Benchmarking in the knowledge-intensive industry, V. 37. p. 3792-3798.
    • Yousbashi, Alireza & Ahmad Mohammadi, 2012, An investigation into the realization dimension of learning organization, Elsevier Ltd.
    References: 
    • اخوان، پیمان و مصطفي جعفری، 1385، «سازمان‌های یادگیرنده ضرورت عصر دانایی»، تدبیر، ش 169، ص16ـ21.
    • پورعزت، علی‌اصغر و همکاران، 1387، «الگوی مطلوب طراحی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی ایران در عصر جهانی‌شدن»، دانشگاه اسلامی، ش40، ص 3ـ22.
    • حیدری تفرشی، غلامحسین و همكاران، 1381، نگرشی نوین به نظریات سازمان و مدیریت در جهان امروز، تهران، فراشناخت اندیشه.
    • خادمی، عین‌الله، 1381، «نقش دانشجویان در اسلامی‌شدن دانشگاه‌ها»، دانشگاه اسلامی، ش15، ص 79-93.
    • خان‌محمدی، کریم، 1385، «فرایند اسلامی‌کردن دانشگاه‌ها در ایران (با رویکرد سیاست‌گذاری فرهنگی»، دانشگاه اسلامی، ش 31ـ32، ص 81ـ122.
    • دهقان منشادی، منصور و همكاران، 1395، 1395، «طراحی و اعتبارسنجی مدل معادلات ساختاری سازمان یاددهنده برای دانشگاه‌ها»، آموزش علوم دریایی، ش 5، ص 40ـ50.
    • ذاکرصالحی، غلامرضا، 1383، دانشگاه ایرانی، تهران،کویر.
    • رسته‌‌مقدم، آرش، 1384، «مطالعه ویژگی‌های سازمان یادگیرنده در یک سازمان یاددهنده»، دانش مدیریت، ش69، ص 73ـ101.
    • زارع محمدآبادی، حسين و همکاران، 1389، «بررسی میزان کاربست مؤلفه‌های سازمان یاددهنده در دانشگاه‌های دولتی کشور در سال تحصیلی 86-85»، جامعه‌شناسي كاربردي، ش4، ص57ـ72.
    • زارع، حسین و تقي آقاحسینی، 1395، دانشگاه فرهنگیان به‌مثابه دانشگاه یاددهنده، دومین همایش ملی تربیت معلم،
    • زارع، حسین و همکاران، 1387، سازمان های یاددهنده الگویی برای رهبری دانشگاه امروز، اصفهان، جهاد دانشگاهی واحد اصفهان.
    • زراعت، عباس، 1376، «راه‌های اسلامی‌کردن دانشگاه‌ها»، دانشگاه اسلامی، ش1، ص 51ـ64.
    • سبحانی‌نژاد، مهدی و همکاران، 1385، سازمان یادگیرنده (مبانی نظری، الگوهای تحقق و سنجش)، تهران، یسطرون.
    • ستاری، صدرالدین و همکاران، 1390، «بررسی میزان کاربست مؤلفه‌های سازمان یادگیرنده در دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل براساس مدل ویک و لئون»، روان‌شناسی تربیتی، ،ش2 (6)، ص 65ـ75.
    • سنگه، پیتر، 1380، پنجمین فرمان: خلق سازمان یادگیرنده، ترجمة حافظ کمال هدایت و محمد روشن، تهران، سازمان مدیریت صنعتی.
    • شیرغلامی، محمد، 1392، سازمان‌های یاددهنده، پایگاه مقالات علمی مدیریت.
    • عبدلی ‌سلطان‌احمدی، جواد و همکاران، 1392، «سازمان یاددهنده: رهیافتی نو در پیش‌بینی سازمان یادگیرنده (دیدگاه‌های اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها)»، پژوهش در نظام‌های آموزشی، دورة هفتم، ش 20، ص 41ـ70.
    • علم‌الهدی، احمد، 1382، «اسلامی‌شدن دانشگاه‌ها»، دانشگاه اسلامی، ش17، ص 21ـ29.
    • عیوضی، علی‌اشرف، 1381، «قطره‌ای از دریا، سیري در اندیشه‌های امام خمینی دربارة دانشگاه ‌اسلامی»، دانشگاه اسلامی، ش14، ص 13ـ22.
    • فضل‌الهی قمشی، سیف‌اله و سوده اسلامی‌فر، 1390، «معیارهای دانشگاه اسلامی»، طرح ولایت، ش 2، ص 22ـ25.
    • فضل‌الهی قمشی، سیف‌اله و مريم حیدرزاده، 1394، «دانشگاه اسلامی: دانشگاه یادگیرنده (ضرورت‌ها و چالش‌ها)»، اسلام و پژوهش های مدیریتی، ش 10، ص 111-134.
    • قمی، محسن، 1381، «نقش دانشگاه در ارتقای فرهنگ دینی»، دانشگاه اسلامی، ش14، ص 201ـ211.
    • قهرمانی، محمد، 1388، مدیریت آموزش سازمانی، تهران، دانشگاه شهید بهشتی.
    • کاشانی، مجید، 1384، «تحلیل راهکارهای مصوب آموزش عالی برای تحقق فضای اسلامی دانشگاه‌ها»، دانشگاه اسلامی، ش 25ـ26، ص 13ـ46.
    • کیوانی، جعفر و حميدرضا آراسته، 1383، آموزش عالی و توسعه پایدار، مجموعه مقالات، تهران، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالي.
    • مطلبی، حسین و همکاران، 1392، «میزان کاربست مؤلفه‌های سازمان یاددهنده توسط مدیران در کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران براساس نظریه تیچی»، رویکردهای نوین آموزشی، ش1 (17)، ص 129ـ148.
    • موغلی، علیرضا و داوود بیاتی، 1394، یادگیری سازمانی، سازمان یادگیرنده و یاددهنده، اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علوم تربیتی.
    • نادی، محمدعلی و سجادیان، ایلناز، 1389، «بررسی ساختار عاملی، روایی، اعتبار و هنجاریابی مقیاس ابعاد سازمان یادگیرنده در دانشگاه: مقیاس دانشگاه یادگیرنده»، آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی)، دوره سوم، ش12، ص121-142.
    • نصیری ولیک‌بنی، فخرالسادات و همكاران، 1392، «بررسی رابطه بین هوش اجتماعی و هوش فرهنگی با کاربست سازمان یاددهنده در اداره کل ورزش و جوانان استان همدان»، پژوهش‌نامه مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، ش 18، ص 113ـ128.
    • نوروزی، علی، 1389، بررسی میزان کاربست مؤلفه‌های سازمان یادگیرنده در دانشکده‌های پردیس فنی و علوم انسانی دانشگاه تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته مدیریت آموزشی، تهران، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.
    • هندی، چارلز، 1378، «مدیریت سازمان‌های یادگیرنده»، ترجمة مهدی ایران‌نژاد پاریزی، مدیریت و توسعه، ش2، ص 50ـ60.
    • یارمحمدزاده و همکاران، 1385، بررسی رابطه بین کاربست مؤلفه‌های سازمان یادگیرنده براساس اصول پنج‌گانه پیترسنج با میزان بهبود کیفیت زندگی کاری اعضای هیئت دانشگاه اصفهان در سال تحصیلی 84-85، مقاله ارائه‌شده در چهارمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، تهران.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فضل‌الهی قمشی، سیف‌اله، حیدرزاده، مریم. (1398) دانشگاه اسلامی؛ دانشگاهی یاددهنده (ضرورت‌ها و چالش‌ها). فصلنامه معرفت، 28(7)، 69-81

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    سیف‌اله فضل‌الهی قمشی؛ مریم حیدرزاده."دانشگاه اسلامی؛ دانشگاهی یاددهنده (ضرورت‌ها و چالش‌ها)". فصلنامه معرفت، 28، 7، 1398، 69-81

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فضل‌الهی قمشی، سیف‌اله، حیدرزاده، مریم.(1398) 'دانشگاه اسلامی؛ دانشگاهی یاددهنده (ضرورت‌ها و چالش‌ها)'، فصلنامه معرفت، 28(7), pp. 69-81

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فضل‌الهی قمشی، سیف‌اله، حیدرزاده، مریم. دانشگاه اسلامی؛ دانشگاهی یاددهنده (ضرورت‌ها و چالش‌ها). معرفت، 28, 1398؛ 28(7): 69-81