معرفت، سال 1399، جلد بیست و نهم، شماره سوم، پیاپی 270، خرداد, صفحه‌ها 97-104
نقش داستان راستان شهید مطهری و داستان‌های کوتاه محمود تیمور در بیداری اسلامی دو انقلاب ایران و مصر
نوع مقاله:
ترویجی
نویسندگان:
✍️ حمیدرضا زهره ای / استادیار گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم‌آباد / hamidzohrei@yahoo.com
سیده پروین جوادی
/ دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم‌آباد / parvinjavadi8667@gmail.com
/ دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم‌آباد / parvinjavadi8667@gmail.comچکیده:
گاهی روزگار درگردش خود به نقطه ای می رسد که حق و باطل در هاله ای ازابهام فرورفته و راه از بیراه گم می شود. در چنین زمانه ای است که روشن فکران دینی و غیردینی دست به قلم می برند تا چراغی بیافروزند در دل تاریکی ها. محمود تیمور و مرتضی مطهری ازجمله روشن فکرانی هستند که علاوه بر حضور سیاسی چشمگیر در دو انقلاب ایران و مصر، در عرصۀ ادب فارسی و عربی نیز خوش درخشیده اند؛ با این تفاوت که یکی از آن دو در عصر نهضت روزگار تجدید زندگی عرب می زیسته؛ و تحول در ساختار زندگی سیاسی ـ اجتماعی عرب، پس از عصر نهضت، سبب شده تا وی از مرز سنت ها عبور کرده، قدم به دنیای تجدد نهاده و داستان هایی واقعی از خرافه پرستی مسلمانان خلق کند؛ و دیگری با توجه به ضروریات جامعۀ ایران و از سرِ درد، نگارش آثاری همتراز «فلسفه و روش رئالیسم» را رها کرده و عالمانه داستان راستانی خلق کند که گویی در مقابل داستان های کوتاهی نوشته شده که به جای نمایاندن چهرۀ واقعی اسلام، فقط و فقط بر دینی آمیخته با خرافه تاخته اند. علامه بزرگ شهید مطهری در این کتاب بسیاری از مبانی فکری و ریشه دار شیعه را در قالب داستان مطرح کرده است. هدف از این پژوهش که به شیوۀ تطبیقی ـ مقایسه ای و به روش کتابخانه ای انجام شده، مقایسۀ تطبیقی ساختار، محتوا، تفاوت ها، شباهت ها و نیز نقش داستان های کوتاه شهید مطهری و تیمور در شکل گیری دو انقلاب ایران و مصر است.
Article data in English (انگلیسی)
Title:
The Role of Martyr Motahhari’s Book “Anecdotes of Pious Men” and Short Stories of Mahmoud Taymour in the Islamic Awakening of the Two Iranian and Egyptian Revolutions
Abstract:
Mahmoud Taymour and Morteza Motahhari are among the intellectuals who, in addition to their significant political presence in the two Iranian and Egyptian revolutions, also have a special place in Persian and Arabic literature. The difference between these two thinkers is that, Taymour, who lived in the time of Arab modernity, the time of change in Arab socio-political life, went beyond traditions and wrote stories regarding Muslim superstition; but, contrary to this approach, Motahhari, given the conditions prevailing in Iranian society, abandoned his work “Philosophy and the Method of Realism” and wisely wrote true stories regarding Islam to show that the true face of Islam is not only those superstitions. In this book, Allame martyr Motahhari has presented many Shiite intellectual and principles in the form of stories. Using a documentary-comparative method, this paper studies the structure, content, differences, similarities, as well as the role of short stories of martyr these two thinkers in the formation of the two revolutions in Iran and Egypt.
References:
متن کامل مقاله:
References:
- بعلبکی، منیر، 1980م، دانشنامه المورد، بیروت، دارالعلم للملايین.
- بيار، خباز، 1994م، محمود تيمور و عالم الرواية في مصر، بیروت، دارالمشرق.
- التونجی، محمد، 1999، المعجم الـمفصل فی الأدب، ط. الثانیه، بیروت، دارالکتب العلمیه.
- تیمور، محمود، 1937م، الوثبة‌الأولی، قاهره، دارالنشر الحدیث.
- ـــــ ، 1957، شمس و لیل، قاهره، مکتبة الآداب مطبعة النموذجیة.
- ـــــ ، 1970، اتـجاهات الأدب العربی فی السنین الـمئة الأخیرة، قاهره، مکتبة الآداب مطبعة النموذجیة.
- ـــــ ، 1973م، الوثبة الاولی، قاهره، دار النشرالحدیث.
- حسین، حمدی، 2007، الشخصیة الروائیة عند محمود تیمور، قاهره، مطابع الهیئة الـمصریة العام.
- حمدو الدقس، فؤاد، 1997م، محمود تیمور، حلب، دارالقلم العربی.
- حمدو الدقس، فؤاد و احمد عبدالله فرهود، 1997، محمود تیمور، حلب، دارالقلم العربی.
- خضر، عباس، 1966م، القصة القصیرة فی مصر، قاهره، الدار القومیة للطباعة و النشر.
- شلش، علی، 1973، «محمود تیمور»، أربع قضایا أدبیة، مجله الجدید، العدد 42، ص 44ـ46.
- ضیف، شوقی، 1971، الأدب العربی المعاصر فی مصر، ط. العاشره، قاهره، دارالمعارف.
- عباسی ولدی، محمدحسین، 1384، افلاکیان زمین، تهران، شاهد.
- مطهری، مرتضی، 1353، انسان کامل، تهران، صدرا.
- ـــــ ، 1396، داستان راستان، تهران، صدرا.
- میرصادقی، جمال و حسین میرصادقی، 1375، داستان و ادبیات، تهران،نگاه.
- ناصری، مهدی و اصغر جلالوند، 1392، «بررسی سبک داستانی محمود تیمور بر پایة نقد رمان شمس و لیل»، ادب عربی، سال پنجم، ش 2، ص 217ـ238.
- الیسوعی، روبرت کامبل، 1996، أعلام الأدب العربی المعاصر، بیروت، المعهد الألمانی للأبحاث الشرقيه.
Copyright © 2020 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
زهره ای، حمیدرضا، جوادی، سیده پروین، مهری، محمد. (1399) نقش داستان راستان شهید مطهری و داستان‌های کوتاه محمود تیمور در بیداری اسلامی دو انقلاب ایران و مصر. فصلنامه معرفت، 29(3)، 97-104
حمیدرضا زهره ای؛ سیده پروین جوادی؛ محمد مهری."نقش داستان راستان شهید مطهری و داستان‌های کوتاه محمود تیمور در بیداری اسلامی دو انقلاب ایران و مصر". فصلنامه معرفت، 29، 3، 1399، 97-104
زهره ای، حمیدرضا، جوادی، سیده پروین، مهری، محمد.(1399) 'نقش داستان راستان شهید مطهری و داستان‌های کوتاه محمود تیمور در بیداری اسلامی دو انقلاب ایران و مصر'، فصلنامه معرفت، 29(3), pp. 97-104
