مراتب اخلاقی هندوئیسم؛ چالشها و الگوی صحیح از منظر اسلام
/ دانش پژوه دکتری ادیان و عرفان مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره / mr.asadi@iki.ac.irArticle data in English (انگلیسی)
- Ambedkar, B.R., 2009, Caste Sistem in India, New Dehli, Amrit Book Co.
- Bhawuk, Dharm. Presents, 2011, The Paths of Bondage and Liberation, in Spirituality and Indian Psychology, New York, British, Springer.
- Bouquet, A. C., 1950, Hinduism, London, Chambers's Encyclopedia.
- Nivedita, Sister, 1915, Religion and Dharma, London, Peternoster Row.
- Nugteren, Albertina, 2005, Belief, Bounty, And Beauty: Rituals Around Sacred Trees in India, Boston, Brill Academic.
- Radhakrishnan, Sarvepalli, 1927, The Hindu view of life, london, George Allen & Unwin.
- Renou, Louis, 1962, Hinduism, New York, George Braziller.
- Sen, Kshitimohan M, 1969, Hinduism, New York, Penguin Books.
- Sharma, Rajendra Kumar, 1999, Indian Society, Institutions and Change, New Delhi, Atlantic.
- Tench, Ralph and Sun, William, 2014, Communicating Corporate Social Responsibility: Perspectives and Practice, EMERALD.
- Widgery, Alban, 1930, The Principles of Hindu Ethics, International Journal of Ethics.
سال بیست و هفتم ـ شماره 249 (ویژة ادیان)
محمدرضا اسدی / دانش پژوه دکتری ادیان و عرفان مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره reza.shaer@gmail.com
دریافت: 15/12/96 پذیرش: 26/2/97
چکیده
اخلاق، سامانه ای است که بر پیروان خود حاکم می شود و رفتارهای آنان را در مسیری خاص هدایت می کند. اما این مسئله که آیا دستورات اخلاقی، نسبت به جنسیت ها، اقشار و سنین مختلف، ثابت است یا متغیر، و در صورت متغیر بودن، وظیفة هر گروه چیست، موضوعی اختلافی در میان ادیان است. هندوئیسم، با تعیین مراتبی با عنوان اصول آشرمه، اخلاق را دارای مراتبی دانسته، برای هر مرتبه، گروه هایی را با وظایفی خاص معرفی می کند. این مقاله درصدد است با بررسی تحلیلی این آموزة هندویی، آن را از منظر خود هندوئیسم و آن گاه از دیدگاه اسلام، مورد ارزیابی قرار داده، سپس الگویی صحیح را در این زمینه ارائه نماید. یافته های پژوهشی حاکی از این است که مراتب هندویی با چالش های درون آیینی و برون آیینی جدی روبه رو بوده، نظر صحیح، کلی و ثابت بودن اصول اخلاقی برای همگان، در همة زمان ها و مکان ها است؛ اصولی که البته نسبت به توان و ظرفیت افراد، شدت و ضعف دارد و افراد به تناسب ظرفیت های خود، می توانند آنها را به اجرا بگذارند.
کلیدواژه ها: هندوئیسم، اصول آشرمه، ونپرسته، سانیاسی، مراتب اخلاقی، اسلام، رهبانیت.
- ابنشعبه حراني، حسنبن محمد، 1404ق، تحف العقول، قم، جامعة مدرسين.
- ابنمنظور، محمدبن مكرم، 1416ق، لسان العرب، بيروت، داراحياءالتراثالعربي.
- اتكينسون، آر. اف.، 1370، درآمدي به فلسفه اخلاق، ترجمة سهراب علوينيا، تهران، مركز ترجمه و نشر كتاب.
- پاينده، ابو القاسم، 1382، نهجالفصاحه، تهران، دنياى دانش.
- جمشيدي بروجردي، محمدتقي، 1379، مليگرايي هندو، تهران، وزارت امور خارجه.
- حرعاملي، محمدبن حسن، 1409ق، وسائل الشيعه، قم، مؤسسة آلالبيت.
- زبيدي، محمدمرتضي، بيتا، تاجالعروس من جواهرالقاموس، بيروت، دار مكتبة الحياة.
- سن، ك.م، 1375، هندوئيسم، ترجمة ع. پاشايي، تهران، فكر روز.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1417ق، الميزان في تفسير القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامي.
- طوسي، محمدبن حسن، 1365، التهذيب، تهران، دار الكتب الاسلاميه.
- كليني، محمدبن يعقوب، 1365، الكافي، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- گلد، دانيل، 1378، هندوئيسم سازمانيافته، ترجمة فرهنگ رجايي، تهران، هرمس.
- مجلسي، محمدباقر، 1404ق، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء.
- مصباح، محمدتقي، 1381، فلسفه اخلاق، تحقيق و نگارش احمدحسين شريفي، تهران، نشر بينالملل.
- مصباح، محمدتقي، 1384، نقد و بررسي مكاتب اخلاقي، تحقيق و نگارش احمدحسين شريفي، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره).
- معينيفر، حشمتالسادات، 1391، «بررسي ريشههاي نظام كاست در هند»، مطالعات شبه قاره، ش 10، ص 91ـ108.
- منسكي، ورنر و ديگران، 1393، اخلاق در شش دين جهان، ترجمة محمدحسين وقار، تهران، اطلاعات.
- موحد، محمدعلي، 1385، گيتا (بهگود گيتا)، تهران، خوارزمي.
- نوري، ميرزاحسين، 1408ق، مستدرك الوسائل، قم، مؤسسة آلالبيت.
- ويرسينك، دارام، 1381، آشنايي با هندوئيسم، ترجمة سيدمرتضي موسوي ملايري، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.



