رفتار حمایتی و شیوههای آن از نگاه قرآن و روانشناسی
نوع مقاله:
ترویجی
نویسندگان:
محمدرضا احمدی محمدآبادی
/ استاديار گروه روان شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / m.r.ahmadi@iki.ac.ir
/ استاديار گروه روان شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / m.r.ahmadi@iki.ac.irرحیم میردریکوندی / استادیار گروه روان شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / mirdirikvandi@iki.ac.ir
/ استادیار گروه روان شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / mirdirikvandi@iki.ac.irچکیده:
رفتار حمایتی رفتاری است که به قصد کمک کردن به دیگران صرفاً به خاطر نوع دوستی و خیرخواهی و نه به منظور رسیدن به منفعت خاصی انجام می شود. پژوهش حاضر به هدف شناسایی رفتار حمایتی و شیوه های آن از نگاه قرآن و روان شناسی تدوین شده است. روش پژوهش در این تحقیق تحلیل محتواست و با مراجعه به منابع روان شناسی و اسلامی به مفهوم شناسی و شناسایی شیوه های آن براساس اسناد موجود در این منابع پرداخته است. نتایج پژوهش نشان داد که رفتار حمایتی به سه شکل مالی، عاطفی و رفتاری صورت می گیرد؛ همچنین نتایج تحقیق نشان داد که از نگاه منابع اسلامی تنها هنگامی از رفتار حمایتی نهی می شود که اولاً، سبب تقویت دشمنان و دشمنی آنها با اسلام بشود؛ ثانیاً، به تقویت صفات منفی مانند تنبلی و احساس ذلت بیانجامد؛ همچنین شیوه های رفتار حمایتی عبارتند از: شیوه های شناختی رفتار حمایتی؛ شیوه های عاطفی رفتار حمایتی؛ شیوه های رفتاری رفتار حمایتی. در یک تقسیم بندی دیگر می توان شیوه های رفتار حمایتی از نگاه قرآن را به شیوه های عملی و کلامی تقسیم کرد.
کلمات کلیدی:
Article data in English (انگلیسی)
Title:
Supportive Behavior and its Methods from the Perspective of the Qur'an and Psychology
Abstract:
Supportive behavior is a behavior that is aimed at helping others just because of philanthropy and benevolence and not for a particular benefit. The aim of this study is identify supportive behavior and its methods from the perspective of the Qur'an and psychology. The research method in this research is content analysis. By referring to psychological and Islamic sources, the authors have studied the related concepts and identified different supportive behaviors based on the documents in these sources. The findings of study show that supportive behavior takes three forms: financial, emotional and behavioral; also the findings of study show that from the point of view of Islamic sources, supportive behavior is prohibited only when it strengthens the enemies and their enmity with Islam or when it strengthens negative traits such as laziness and feelings of humiliation. Supportive behavior methods include: cognitive supportive behaviors, emotional supportive behavior, and behavioral methods of supportive behavior. In another classification, the methods of supportive behavior from the perspective of the Quran can be divided into practical and verbal.
References:
References:
- اسپیلیکا، برنارد و دیگران، 1390، روانشناسی دین: براساس رویکرد تجربی، ترجمة محمد دهقانی، تهران، رشد.
- امیدپور، آرزو و همکاران، 1399، «اثربخشی آموزش قدردانی بر همدلی و مهارتهای ارتباطی نوجوانان دختر»، روانشناسی اجتماعی، سال دهم، ش 38، ص 151ـ166.
- ایمانيفر، حمیدرضا و همکاران، 1391، «بخشش از دیدگاه روانشناسی و قرآن کریم»، انسانپژوهی دینی، ش 27، ص 135ـ155.
- آذربایجانی، مسعود و همکاران، 1382، روانشناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی، تهران، سمت.
- آذربایجانی، مسعود و همکاران، 1390، روانشناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی، تهران، سمت.
- بارون، رابرت و دیگران، 1389، روان شناسی اجتماعی، ترجمة یوسف کریمی، تهران، روان.
- بحرکانی، حسین، 1389، بررسی رابطه رفتارهای حمایتی و غیرحمایتی مدیر و خشنودی شغلی با هویت سازمانی کارکنان سازمانهای دولتی شهرستان هندیجان، مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی.
- برکویتز، لئونارد، 1372، روانشناسی اجتماعی، ترجمة محمدحسین فرجاد، تهران، اساطیر.
- تمیمی آمدی، عبدالواحدبن محمد، 1373، غررالحکم و درر الکلم، شرح جمالالدین محمد خوانساری، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- جمعی از مؤلفان، 1382، روانشناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی، قم، پژوهشکدة حوزه و دانشگاه.
- چلبی، مسعود، 1375، جامعهشناسی نظم، تهران، نشر نی.
- حرعاملي، محمدبن حسن، 1409ق، وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آلالبيت.
- حسنی، رمضانعلی، 1390، «بررسی رابطه بین خوشبینی اسلامی، خوشبینی آموختهشده سلیگمن و امنیت روانی»، روانشناسي و دين، سال چهارم، ش 4، ص 75ـ102.
- حسنی، محمود، 1397، رفتار حمایتی و شیوههای آن از منظر قرآن، قم، مركز مديريت حوزه علميه.
- رحیمی، مرتضی و سميه سلیمانی، 1395، «نقش عذرخواهی و بخشش در پایداری زندگی اجتماعی»، پژوهشهای اخلاقی، ش 26، ص 70ـ87.
- زوار، زینب، 1395، شاخصها و آثار روابط اجتماعی مطلوب در قرآن و حدیث، پایاننامة کارشناسی ارشد، ایلام، دانشگاه علوم قرآنی.
- سالاریفر، محمدرضا و همکاران، 1393، روانشناسی اجتماعی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- شریفی، منیره، 1396، «بررسی خوشبینی و تبیین جایگاه آن در استحکام خانواده»، روانشناسي و دين، سال دهم، ش 2، ص 61ـ84.
- شکوری، علی، 1382، بررسی زمینههای مشارکت مردمی در جلب هدایا، تهران، برنامهریزی و امور مجلس کمیته امام خمینی.
- شکوری، علی، 1384، «رفتارهای حمایتی و دلایل بروز آنها»، رفاه اجتماعي، سال پنجم، ش 18، ص 357ـ386.
- صدوق، محمدبن علي، 1413ق، من لايحضره الفقيه، چ دوم، قم، جامعة مدرسين.
- عباسنژاد، محسن، 1384، قرآن، روانشناسی و علوم تربیتی، مشهد، بنیاد پژوهشهای قرآنی حوزه و دانشگاه.
- الفقی، محمد کامل، 1403ق، «خلق الایثار»، منبرالاسلام، ش 1، ص 23.
- قاسمي، مهدي، 1396، رابطه رفتار حمايتي مديران با تعهد حرفهاي و سازماني معلمان تربيت بدني شهر اردبيل، گيلان، دانشگاه گيلان.
- قطبی، ثریا و همکاران، 1395، «تحلیل عناصر معنایی واژه اخلاقی ایثار در قرآن کریم»، پژوهشهاي اخلاقي، ش 24، ص 132ـ147.
- کلینی، محمدبن یعقوب، 1407ق، الکافی، تصحيح علياكبر غفاري و محمد آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلاميه.
- گلیزواره قمشهای، غلامرضا، 1382، «انواع ايثار و پيامدهاي ترك آن در جامعه با استناد به متون ديني»، کتاب ماه دین، ش 31، ص 70ـ71.
- مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالأنوار، چ دوم، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- محدثی، جواد، 1382، اخلاق معاشرت، چ پنجم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- مطهری، مرتضی، 1373، مجموعه آثار، تهران، صدرا.
- مکارم شیرازی، ناصر و همكاران، 1371، تفسیر نمونه، چ دهم، تهران، دار الکتب الاسلاميه.
- میرشاهی، سعید، 1396، رفتارهای حمایتی با تکیه بر منابع اسلامی و ساخت چک لیست آن، قم، اخلاق و تربیت.
- نوری، نجیبالله، 1388، «بررسی رابطة بین خوشبینی سرشتی و خوشبینی از دیدگاه اسلام با رضایتمندی از زندگی»، روانشناسي و دين، سال دوم، ش 3، ص 29ـ68.
- وولف، دیوید ام، 1386، روانشناسی دین، ترجمة محمد دهقانی، تهران، رشد.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
احمدی محمدآبادی، محمدرضا، میردریکوندی، رحیم، حسنی، محمود.(1399) رفتار حمایتی و شیوههای آن از نگاه قرآن و روانشناسی. فصلنامه معرفت، 29(8)، 67-78
محمدرضا احمدی محمدآبادی؛ رحیم میردریکوندی؛ محمود حسنی."رفتار حمایتی و شیوههای آن از نگاه قرآن و روانشناسی". فصلنامه معرفت، 29، 8، 1399، 67-78
احمدی محمدآبادی، محمدرضا، میردریکوندی، رحیم، حسنی، محمود.(1399) 'رفتار حمایتی و شیوههای آن از نگاه قرآن و روانشناسی'، فصلنامه معرفت، 29(8), pp. 67-78
