بازتاب دنیوی اعمال منفی انسان در روایات
Article data in English (انگلیسی)
سال بیست و هفتم ـ شماره 244 (ویژة کلام)
احمدرضا ذوالفقاری / کارشناس ارشد کلام مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره a.zolfaghar58@chmail.ir
حسن یوسفیان / دانشیار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره hasanusofian@gmail.com
دریافت: 29/2/96 پذیرش: 17/7/96
چکیده
در آیات و روایات بسیاری بر تأثیر اعمال انسان در حوادث طبیعی و بازتاب دنیوی آن اعمال تصریح شده است. این تأثیر و تأثر با رویکردهای گوناگونی همچون اخلاقی، تربیتی و هستی شناختی می تواند بررسی شود. در این تحقیق، رابطة تکوینی اعمال منفی انسان و حوادث طبیعی با توجه به روایات با رویکرد هستی شناختی بررسی می شود و با استفاده از روش نقلی، تأثیر اعمال اختیاری انسان در بروز حوادث طبیعی به صورت موجبة جزئیه اثبات می گردد؛ به این معنا که اعمال انسان مقتضی وقوع برخی از حوادث طبیعی است، هرچند از برخی روایات نیز می توان به علیت تامة بعضی از اعمال نسبت به نتایج مترتب بر آنها دست یافت.
کلیدواژه ها: اعمال اختیاری، رابطة تکوینی، حوادث طبیعی، اقتضا.
- ابناثير جزرى، مباركبن محمد، بیتا، النهاية في غريب الحديث و الأثر، قم، اسماعيليان.
- ابنفهد حلى، احمدبن محمد، 1407ق، عدة الداعي و نجاح الساعي، تحقيق احمد موحدى قمى، بیجا، دارالكتب الاسلامي.
- ابنمنظور، محمدبن مكرم، 1414ق، لسان العرب، تحقيق جمالالدین میردامادی، چ سوم، بيروت، دارالفكر.
- احمدى ميانجى، على، 1419ق، مكاتيب الرسول(ص)، قم، دارالحديث.
- آخوند، سکینه، 1393، «سنت الهی پاداش و کیفر دنیوی از دیدگاه قرآن»، نامه جامعه، ش 111، ص 12ـ17.
- جوادي آملي عبدالله، 1385، تسنیم، قم، اسراء.
- ـــــ ، 1389، تسنیم، چ سوم، قم، اسراء.
- جوکار، محبوبه، 1391، «سنت های الهی در پاداش ها و کیفرهای دنیوی (قسمت اول)»، نامه جامعه، ش 99 و 100، ص 4ـ13.
- جوهرى، اسماعيلبن حماد، 1410ق، الصحاح تاج اللغه و صحاح العربيه، تحقيق احمد عبدالغفور عطار، بيروت، دارالعلم للملايين.
- حرعاملى، محمدبن حسن، 1409ق، تفصيل وسائل الشيعة إلى تحصيل مسائل الشريعة، قم، مؤسسة آلالبيت.
- ديلمى، حسنبن محمد، 1412ق، إرشاد القلوب إلى الصواب، قم، الشريف الرضي.
- راغب اصفهانى، حسينبن محمد، 1412ق، مفردات ألفاظ القرآن، بيروت، دارالقلم.
- راوندى، قطبالدین، 1407ق، الدعوات (سلوة الحزين)، قم، مدرسه امام مهدى(ع).
- ساروی، پریچهر، 1381، «بازتاب کارهای ناشایست در تأیید قانون عمل و عکسالعمل»، مقالات و بررسیها، ش 71، ص 111ـ127.
- سبحانیفخر، قاسم، بیتا، انعکاس اعمال انسان در دنیا، قم، فیضیه.
- شعيري، محمدبن محمد، بیتا، جامع الأخبار، نجف، مطبعة حيدريه.
- صدوق، محمدبن علي، 1376، الأمالي، چ ششم، تهران، كتابچى.
- ـــــ ، 1403ق، معاني الأخبار، تصحيح علیاکبر غفارى، قم، جامعه مدرسين.
- ـــــ ، 1413ق، من لا يحضره الفقيه، تصحيح علیاکبر غفارى، چ دوم، قم، جامعه مدرسين.
- طباطبائى، سيدمحمدحسين، 1417ق، الميزان فى تفسير القرآن، چ پنجم، قم، جامعه مدرسين.
- عليدوست خراساني، نورالله، ۱۳۹۵، بازتاب اعمال در آيات و روايات، تهران، دانشگاه امام صادق(ع).
- فراهيدى، خليلبن احمد، 1409ق، كتاب العين، چ دوم، قم، هجرت.
- فيض كاشانى، ملامحسن، 1406ق، الوافي، اصفهان، كتابخانه امام أميرالمؤمنين على(ع).
- فيومى، احمدبن محمد، 1414ق، المصباح المنير في غريب الشرح الكبير، چ دوم، قم، دارالهجره.
- قمى، علىبن ابراهيم، 1404ق، تفسير القمي، تحقيق طيب موسوى جزائرى، چ سوم، قم، دار الكتاب.
- كلينى، محمدبن يعقوب، 1407ق، الكافي، ترجمة علیاکبر غفارى و محمد آخوندى، چ چهارم، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- ـــــ ، 1375، ترجمه أصول الكافي، ترجمة محمدباقر كمرهاي، چ سوم، قم، اسوه.
- مازندرانى، محمدصالحبن احمد، 1382ق، شرح اصول الكافي، تحقيق ابوالحسن شعرانی، تهران، المكتبة الإسلامية.
- مصطفوى، حسن، 1368، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- مفيد، محمدبن محمدبن نعمان، 1413ق، الأمالي، ترجمة حسين استادولى و علیاکبر غفارى، قم، كنگره شيخ مفيد.
- مكارم شيرازي، ناصر، 1373، ترجمه قرآن، چ دوم، قم، دارالقرآن الكريم.
- ـــــ و ديگران، 1374، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه.
- میری، سیدسعید، 1394، عذابهای دنیوی الهی و انسان معاصر با رویکرد قرآنی، روایی و عقلی، قم، دفتر نشر معارف.



