شبهه ابن‌کمّونه؛ پیشینه و برهان فرجه

قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان
ضمیمهاندازه
5.pdf417.76 کیلو بایت
سال سي‌ و يكم، شماره ششم، پياپي 297، شهريور 1401، ص 37ـ45

نوع مقاله: ترويجي
* محمدحسین صفایی/ دکتری فلسفه دانشگاه شهید بهشتی mhs13680@yahoo.com
شکوفه منشی/ کارشناس ارشد فلسفه و کلام دانشگاه شهید بهشتی    shekoofeh_maneshi@yahoo.com
دريافت: 20/01/1401                    پذيرش: 25/05/1401

چکيده
یکی از بحث‌برانگیزترین شبهات مطرح در میان قدمای فلاسفه اسلامی، شبهة ابن‌کمّونه یا افتخارالشیاطین است. به اذعان بسیاری از متقدمین، این شبهه چالشی جدی را پیش‌روی حکمای آن زمان قرارداد؛ به‌طوری‌که پاسخ به شبهه را افتخارالملائکه نام نهادند. با نظر به برخی از برهان‌های روایی، همچون برهان فرجه، می‌توان پاسخی به شبهه داد که کارآیی خود را در تمامی نحله‌های فکر فلسفی اعم از اصالت وجود یا ماهیت حفظ کند. ما در این مقاله از طریق توصیف و تحلیل محتوا به‌دنبال بررسی شخصیت واضع شبهه به‌منظور ارائه تصویری روشن از مبدأ شبهه و تقریر برهان فرجه در خصوص چگونگی پاسخ به آن هستیم. به‌نظر می‌رسد شبهه ابن‌کمّونه زمینه‌ای مشترک در میان جهان‌شناسی مغان ایرانی و ثنویت آنها ازیک‌سو، و مباحث وجودشناختی در فلسفة مشاء از سوی دیگر داشته باشد. طبق پاسخ برهان فرجه فرض دو واجب بالذات مقتضی تسلسل و واجب‌الوجودهای بی‌نهایت خواهد بود.

کليدواژه‌ها: ابن‌کمّونه، شبهه ابن‌کمّونه، تعدد واجب‌الوجود، برهان فرجه.
 

سال انتشار: 
1401
شماره مجله: 
297
شماره صفحه: 
37